Zoeken
  • Rika Jacobs

Houd afstand, raak me aan

‘Houd afstand, raak me aan’, is de titel van het laatste boek van Paul Verhaeghe. Deze professor brengt in zijn essay mens en maatschappij met elkaar in verband. En daar sta ik volledig achter, want psychologie en maatschappij zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ik vergelijk het als volgt: net zoals je je niet kan afvragen waarom je kledij nat wordt zonder er rekening mee te houden dat je in de regen staat, kan je je niet afvragen waarom je iets voelt zonder na te denken over de wereld waarin je vandaag leeft. En Verhaeghe spreekt nu net over die wereld in zijn boek, of om verder te gaan in mijn woorden, over de wolken die ons boven het hoofd hangen.




Hij schets de realiteit door uitgebreid te spreken over meritocratie, particratie, vrijemarkteconomie, kapitaalcultus, ‘the one percent’, digitalisering, robotisering, etc. Boeiend. Maar wat heeft dit met mentale gezondheid te maken? Want we zouden hier toch spreken over psychologie, right?


Het heeft er alles mee te maken. Misschien denk je dat de bovengenoemde woorden een ver- van- mijn- bed- show zijn. Maar stel dat ik ze samenvat als ‘meer-meer-meer, snel- snel- snel en ik- ik- ik’, voelt het dan aan als iets bekends? Als een wolk die boven je hoofd hangt? Iets dat in jouw leven speelt? Voor velen blijkbaar wel. 'We wonen in een land dat de hoogste cijfers voor ‘geluk’ combineert met de hoogste cijfers voor ‘depressie’. Identiteit is synoniem geworden aan professionele identiteit, en tegenwoordig werken we met z’n allen harder dan ooit'. Het punt is dat dit niet leidt tot het geluk waar velen zo hardnekkig naar op zoek zijn, maar tot het welbekende omgekeerde: angst, stress, burn-out, bore-out, psychiatrische diagnoses en een leven dat aan ons voorbij gaat terwijl we druk bezig zijn met het maken van andere plannen.Angst is een krachtig motief voor verandering, op twee voorwaarden: dat we onze angst daadwerkelijk voelen en bovendien koppelen aan de juiste oorzaak'. Leg die kalmeer- en slaappillen aan de kant en vervang ‘snel’, ‘meer’ en ‘ik’ wat vaker door ‘traag’, ‘minder’ en ‘wij’. Ga voor duurzaamheid, in plaats van groei. Want dit laatste 'klinkt positief maar is vermoedelijk de grootste leugen van onze tijd'. En ga voor verbondenheid met elkaar. Want geef toe, welke herinneringen koester je het meest als je terugblikt op je verleden? De dingen die je voor jezelf hebt gedaan en hebt gekocht of de grote en kleine momenten die je hebt gedeeld met anderen.


Wat ik wil zeggen, velen zoeken hun geluk massaal op de verkeerde plek. En dan komt er anno 2020 nog een uitdaging bij: de anderhalvemetermaatschappij, waarbinnen we elkaar niet langer spontaan mogen omhelzen, aanrakingen zeldzaam worden en nabijheid zelfs strafbaar is op grond van big-brother-controlesystemen. Het belang van ‘ik’ wordt hierdoor nog meer versterkt ten koste van 'wij', de plek waar veel geluk in schuil gaat.


Hoe moeten we ons verhouden tot elkaar in deze anderhalvemetermaatschappij? En welk effect heeft dit ‘nieuwe normaal’ op ons welbevinden? Ik kan dit enkel beantwoorden met waar ik op hoop. Ik hoop dat deze wereld van verboden en zeldzame aanrakingen, elleboogbewegingen, bubbels, mondmaskers, gummihandschoenen en quarantaines ons niet verder drijven van elkaar. Ik hoop dat dit slechts tijdelijk is en dat we niet stilletjes aan normaliseren wat eigenlijk een probleem is. Ik hoop dat deze tijd een wake-up call is met de boodschap van wat echt belangrijk is. En ik hoop dat iedereen in de tussentijd op zoek blijft gaan naar alternatieve manieren van verbinden met elkaar.

Of zoals Verhaeghe het verwoordt: ‘wat ik hoop, is dat we kiezen voor wat ons leven tot leven maakt, met het morsige dat erbij hoort. Wat we moeten doen is een veilige manier vinden om elkaar stevig te omhelzen'.


Houd afstand- raak me aan. Fysiek is het momenteel niet mogelijk. Maar wie zegt dat je de ander niet kan raken met je woorden?

24 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven